Een Nieuw Balinger per trein naar Beijing (= Peking)

Zes dagen achtereen met z’n tweeën reizen in een ruimte van 2 bij 2 meter, is dat leuk? Ja! Ga met de Transsiberië Expres van Moskou naar Beijing en beleef het zelf. Jurrie H. en zijn reisvriendin Coosje hebben deze reis november 2005 gemaakt en zijn daarover zeer te spreken. We reden van Utrecht in de gewone trein naar Duisburg en stapten daar over op de trein naar Moskou. De reistijd bedroeg in totaal 33 uur. In de Russische hoofdstad bleven we 2 dagen en namen toen de genoemde Expres. In deze beroemde trein reisden we in een coupé met 2 bedden/zitbanken van 2 meter lengte en een tussenruimte van 60 cm. Dit is eerste klas. Tweede klas passagiers moeten deze ruimte met z’n vieren delen, waarbij op ooghoogte nog 2 extra, opklapbare bedden aanwezig zijn. Ons rijtuig telde 12 coupés met aan beide uiteinden een WC. Behalve een Engelsman, Tom geheten, waren er uitsluitend Chinese passagiers aan boord. Het was dan ook geen toeristenseizoen.

De reis was een oase van rust, want niemand maakte gebruik van een mobieltje of radio en de Chinezen waren niet luidruchtig. Omdat de trein voor 6 dagen eigenlijk je thuis was, kleedde iedereen zich gemakkelijk en droeg men pantoffels of badslippers.’s Nachts liep je gewoon in je pyjama door de gang naar de WC. Twee Chinese jonge vrouwen heb ik de hele reis niet anders gezien dan in een bloemetjespyjama, want ze kleedden zich niet om en lagen ook overdag meestal in bed.

De Russische spoorwegen toonden zich van hun beste zijde. We vertrokken precies op tijd uit Moskou en arriveerden ruim 6 dagen later op tijd in Beijing . Op alle hoofdstations waar we stopten, controleerde een spoorman alle wiellagers, of ze niet warm gelopen waren. Hij sloeg daartoe met een hamer op een lager en kon aan het geluid horen, of het al dan niet O.K. was. Per rijtuig waren er 2 conducteurs aanwezig die rond de klok bij toerbeurt dienst deden. Zij stofzuigden elke dag de coupés en het gangpad, en gaven de WC een schoonmaakbeurt. Dit kleinste kamertje van de trein was van begin tot het einde van de reis onberispelijk schoon in tegenstelling tot de gruwelverhalen die daarover de ronde doen. In het gangpad stond een heetwatertoestel (“samowar”), zodat je zelf koffie en thee kon zetten.

De Chinezen hadden instant noedelsoep bij zich, waar ze heet water aan toevoegden en zo een maaltijd hadden. Er was een restauratiewagen die niet duur was volgens Nederlandse maatstaven, maar de Chinezen dachten daar kennelijk anders over. Coosje en ik waren dan ook samen met Engelse Tom steevast de enige gasten. We werden keurig bediend door Russische Olga, een geblondeerde dame, stevig van postuur, resoluut en gekleed in een blauw uniform. De ramen van de trein worden in Rusland niet vaak schoongemaakt, waardoor het uitzicht ernstig belemmerd wordt. Omdat de ramen te hoog zitten, kun je vanaf het perron er niet bij om ze met een lapje schoon te maken. Dit wisten we van tevoren.

Om toch maximaal van het uitzicht te kunnen genieten, had ik een stok met ruitenwisser en een flacon met schoonmaakmiddel bij me. De stok met ruitenwisser had ik gekregen van Michiel Zilverberg die ‘m ook in elkaar gezet had, terwijl de flacon een gift was van Maria Willemse. Wie nu mocht denken, dat zij mijn reis gesponsord hebben, heeft gelijk.

In Siberië was het knap koud: - 10 C tot -15 C en er lag sneeuw. Het witte landschap met zijn talrijke berkenbomen en bevroren rivieren was een prachtig gezicht, dat ik alleen kende van schilderijen en films zoals Dokter Zhivago. Dank aan Michiel en Maria voor hun bijdrage aan dit visuele genoegen! In de trein stond de thermometer permanent op + 25 C. De Russen weten zich tegen de koude te wapenen. Tochtvrije trein, dubbelglas, goed sluitende tussendeuren en een permanent brandende centrale kolenkachel (per rijtuig) zorgden hiervoor.

De spoorbreedte in Rusland is groter dan in West-Europa. Dit is gedaan om te voorkomen dat buitenlandse treinen met militairen het land zouden kunnen binnenrijden. Hoe wordt dit probleem opgelost anders dan door overstappen aan de grens? Eenvoudig en vindingrijk. De rijtuigen van Russische makelij worden losgekoppeld van hun 2 onderstellen en vervolgens aan de 4 hoekpunten 2 meter opgekrikt. De onderstellen worden vervolgens vervangen door een breder of smaller onderstel naar gelang de trein Rusland binnenkomt dan wel verlaat. Deze operatie neemt ongeveer 2 uur in beslag, waarbij de passagiers in de trein blijven zitten. Bij niet-Russische treinen gaat dit uiteraard niet.

Het passeren van de Russisch-Chinese grens nam niet minder dan 9 uur in beslag. Het grootste deel van die tijd moesten we doorbrengen, rondhangen dus, op het Russische grensstation. De reden was niet duidelijk. Zijn de Russische grensbeambten nors en zonder humor, hun Chinese collega’s daarentegen vriendelijk en goedlachs.

Voor de Chinese paspoortcontrole verscheen er bij onze coupé een jongedame met paardenstaart en groen uniform plus een laptop op een karretje, nam bij ons plaats op de zitbank en had tijd voor een praatje in het Engels over van alles en nog wat. Haar bijzondere belangstelling ging uit naar het homo-huwelijk in Nederland en de vraag, of buitenlanders ook van die regeling gebruik konden maken . Intussen nam ze de gegevens van onze paspoorten over in haar laptop en vergat ze gelukkig niet een stempel te plaatsen in deze grensdocumenten.

Tijdens de treinreis van 6 dagen en 10 uur hebben we ons geen ogenblik verveeld. Het was een topper en een aanrader voor mensen die in zichzelf kunnen rusten en zich het comfort en de standaard hap van thuis kunnen ontzeggen.