Onderzoeksvoorstel Dorpsonderzoek Nieuw-Balinge

Studenten en docenten Hanzehogeschool Groningen

Versie 0.2 – 30 september 2011

1. Aanleiding

In Nieuw-Balinge leeft de wens om tot een goede herbestemming te komen van het terrein en het gebouw De Morgenster, een voormalige basisschool. Er zouden bijvoorbeeld seniorenappartementen met zorgvoorzieningen en een ontmoetingsruimte kunnen worden gerealiseerd. Inwoners van het dorp zouden de bijbehorende zorgvoorziening zelf willen organiseren.

In opdracht van Plaatselijk- Belang “De Vooruitgang” en woningcorporatie Woonservice wordt daarom door de Hanzehogeschool Groningen een dorpsonderzoek in Nieuw-Balinge uitgevoerd om o.a. de huisvestingsbehoefte van (oudere) dorpsinwoners en het organiserend vermogen voor de zorgvoorziening te inventariseren. Het dorpsonderzoek biedt echter ook de mogelijkheid om andere relevante aspecten voor Nieuw-Balinge te onderzoeken, zoals de waardering voor het sociale klimaat,  duurzaamheid en ondernemerschap. Dit sluit goed aan bij de activiteiten van Veur Uutzicht in Nieuw-Balinge.

2. Doel van het dorpsonderzoek en de onderzoeksvragen

Het doel van het dorpsonderzoek is om het bestuur van Plaatselijk- Belang en programmaontwikkelaars van Woonservice  te adviseren en te ondersteunen met het ontwikkelen van plannen voor Nieuw-Balinge en voor De Morgenster in het bijzonder.

De onderzoeksvragen zijn als volgt:

      I.           Hoe waarderen de inwoners van Nieuw-Balinge hun leefomgeving?

    II.           Hoe zien de inwoners van Nieuw-Balinge hun toekomst in Nieuw-Balinge?

Bij deze beide onderzoeksvragen gaat het om vier aspecten(zie afbeelding 1):

1. Woonomgeving

2. Sociale omgeving

3. Voorzieningen

4. Organiserend vermogen

In het onderzoek besteden wij extra aandacht aan de drie volgende deelvragen:

1.     Welke huisvestingsbehoefte hebben de inwoners van Nieuw-Balinge?

2.     Wat houdt een georganiseerde dienstverlening van en aan inwoners van Nieuw-Balinge in?

3.     Hoe kan de herbestemming van De Morgenster op de huisvestingsbehoeften van inwoners van Nieuw-Balinge en een dienstverleningsconcept aansluiten?

Deze onderzoeksvragen worden onderzocht met de onderzoeksmethoden en meetinstrumenten, die in paragraaf 3 worden beschreven.

Afbeelding 1. Onderzoeksaspecten voor waardering van de leefomgeving

3. Methode van Onderzoek

Voor het dorpsonderzoek in Nieuw-Balinge worden meerdere onderzoeksmethoden gebruikt om gegevens te verzamelen:

1.     documentenanalyse;

2.     een schriftelijke vragenlijst voor inwoners en kinderen;

3.     interviews en workshops;

3.1. Documentenanalyse

Bestaande documenten worden onderzocht om een goed beeld van Nieuw-Balinge te verkrijgen. Dat betreft materiaal over de bevolking en bevolkingsprognoses, woononderzoeken, bedrijvigheid, cultuurhistorie, bestemmingsplannen, etc.. De gemeente Midden – Drenthe en Woonservice leveren relevante informatie. Ook de website van www.nieuwbalinge.eu is een rijke bron van informatie.

3.2 Schriftelijke vragenlijst

Onder de inwoners van Nieuw-Balinge wordt een schriftelijke vragenlijst afgenomen. Er is een individuele vragenlijst voor de inwoners ouder dan 12 jaar en voor de kinderen van 6 – 12 jaar. In de vragenlijsten wordt naar de waardering, wensen en behoeften voor de leefomgeving gevraagd. De vragenlijsten worden opgesteld door de onderzoekers en voorgelegd aan Plaatselijk- Belang en medewerkers van Woonservice. Na overeenstemming over de vragenlijsten  worden de vragenlijsten door Plaatselijk- Belang verspreid onder de inwoners. De vragenlijsten worden door de studenten Vastgoed en Makelaardij statistisch verwerkt. Voor de kinderen wordt aanvullend een tekenwedstrijd georganiseerd – met het thema Jouw dorp.

3.3 Interviews en workshops

Met ‘prominenten’  en ‘gewone’ inwoners van het dorp Nieuw-Balinge worden mogelijk aanvullende diepte-interviews gehouden over een aantal thema’s. Deze thema’s worden nog nader vastgesteld als de onderzoeksresultaten bekend zijn. Denkbare thema’s zijn:

-          blijven wonen in het dorp;

-          wonen in De Morgenster

-          ouder worden en zelfredzaamheid;

-          samen zorg verlenen;

-          duurzaamheid (energie, voedsel, mobiliteit);

-          lokale economie (ondernemerschap en voorzieningen).

De interviews en workshops worden gehouden door studenten en een onderzoeker van kenniscentrum NoorderRuimte (Hanzehogeschool Groningen) in De Morgenster of De Heugte. De interviews zijn individueel of groepsgewijs.

4. Concrete resultaten

1.    Onderzoeksrapport Nieuw-Balinge 2011

Een leesbaar onderzoeksrapport over Nieuw-Balinge anno 2011 wordt overhandigd aan Plaatselijk -Belang en Woonservice. Het onderzoeksrapport is een weergave van het vragenlijstonderzoek onder inwoners en kinderen. Dit rapport wordt ook gepubliceerd op www.hanze.nl/dorpsonderzoeken. Op deze site staan ook de rapportages die het kenniscentrum voor andere dorpen in Noord-Nederland opstelde.

2.    Ontwerp voor De Morgenster

Op basis van de onderzoeksresultaten uit de schriftelijke vragenlijst gaat een groep studenten Bouwkunde een ontwerp maken voor de herbestemming van De Morgenster (in termen van doelgroep, programma van eisen, voorlopig ontwerp, investering). De Bouwkunde studenten willen dit ontwerp maken in samenspraak met de dorpsbewoners. Daarvoor houdt de groep ‘open Atelier’ in De Morgenster. De studenten zullen het ontwerp presenteren in Nieuw-Balinge.

3.    Plan voor zorgverlening door het dorp

Op basis van de onderzoeksresultaten gaat een groep inwoners, medewerkers van Derkshuus en Welzijn Ouderen Midden-Drenthe uitwerken hoe de zorgverlening vanuit het dorp aan de inwoners kan worden verleend (in termen van organisatie, samenwerking, ondernemerschap). De uitwerking van deze ideeën wordt door een onderzoeker van het Kenniscentrum vastgelegd in een ‘plan’.

4.     Adviesrapport voor Nieuw-Balinge

Aan het eind van de periode dat studenten en onderzoeker van het Kenniscentrum voor Nieuw-Balinge werkzaam zijn, worden de adviezen voor Nieuw-Balinge schriftelijk gebundeld. Ook dit adviesrapport wordt gepubliceerd op de eerder genoemde website. De adviezen betreffen niet alleen De Morgenster en de zorgverlening aan elkaar, maar alle thema’s van de Leefomgeving (zie afbeelding 1).

5.  Betrekken van inwoners van Nieuw-Balinge

De inwoners van Nieuw-Balinge worden actief bij het dorpsonderzoek betrokken. De studenten en onderzoeker willen zichtbaar voor het dorp zijn. 7 x 24 uur zal niet haalbaar zijn, maar eens per week een dag of meerdere dagen is realiseerbaar. Dat geeft de inwoners de kans om hun verhaal te vertellen.  Plaatselijk- Belang zorgt ervoor dat nieuws over het onderzoek en / of oproep voor deelname (aan een workshop o.i.d.) worden  gepubliceerd.

De resultaten van de vragenlijstonderzoeken worden aan de inwoners gepresenteerd. Het doel van zo’n presentatie is enerzijds om de gegevens te presenteren, maar anderzijds ook om een reactie te peilen en te noteren welke suggesties en ideeën voor vervolginterviews men heeft. Ook het eindadvies voor Nieuw-Balinge wordt aan de inwoners gepresenteerd.

De studenten die het herontwerp voor De Morgenster maken zien graag dat de inwoners meedenken over hun toekomstige huisvesting. Daarom houden zij in De Morgenster ‘workshops’ voor de inwoners van Nieuw-Balinge. De studenten willen laagdrempelig werken en stellen het op prijs als inwoners veel ideeën met hen delen. Het herontwerp wordt in het dorp gepresenteerd.

Over de uitwerking van het thema Zorg is al aangegeven dat dit samen met (enkele) inwoners van het dorp gaat gebeuren.

6. Organisatie en planning

In onderstaand overzicht worden de belangrijkste onderzoeksactiviteiten en communicatie gepland. De looptijd van het onderzoek is tot eind januari 2012.

Tabel 1. Overzicht van activiteiten en tijdsplanning

7. Uitvoerders en contactgegevens

Ylze Lindeboom, Nynke Telgenhof, Jeroen de Boer, Jelmer van der Zweep – studenten Bouwkunde. Werkend vanuit het Atelier Mens en Omgeving (Hanzehogeschool Groningen)

Contact met de studenten via e-mail: nieuwbalinge@gmail.com

Daan van Buuren, Jeroen Cappelle, Jordy Flinkert, Davy Hazeborg  – studenten Vastgoed & Makelaardij (Hanzehogeschool Groningen)

Jannie Rozema – onderzoeker Kenniscentrum NoorderRuimte,  j.rozema@pl.hanze.nl , telefoon 050 – 5954547

Henk Haagsma – docent Bouwkunde & Architectuur, h.t.haagsma@pl.hanze.nl , telefoon 050-5954593

8. Begroting

De materiële begroting voor de werkzaamheden van het dorpsonderzoek en De Morgenster is neergelegd bij Woonservice als opdrachtgever. De begroting omvast de kosten voor het vragenlijstonderzoek, de drukkosten van de rapportages en de reiskosten. De begeleidingskosten, i.c. onderzoeksuren vanuit het Kenniscentrum NoorderRuimte worden voor het onderzoek van Nieuw-Balinge niet in rekening gebracht.